DMAIC (Six Sigma)

  

DMAIC là gì? Quy trình cải tiến trong Six Sigma

DMAIC là một quy trình cải tiến chất lượng cốt lõi trong Six Sigma, được thiết kế đặc biệt để giải quyết các vấn đề đang tồn tại trong quy trình. So với PDCA, DMAIC có cấu trúc chặt chẽ, dựa trên dữ liệu và phân tích định lượng.

DMAIC viết tắt của:

Ký hiệu	Tiếng Anh	Tiếng Việt
D	Define	Xác định vấn đề
M	Measure	Đo lường hiện trạng
A	Analyze	Phân tích nguyên nhân
I	Improve	Cải tiến & thực hiện
C	Control	Kiểm soát & duy trì

Chi tiết từng bước trong DMAIC:

1. D – Define (Xác định vấn đề)

- Xác định rõ vấn đề đang gặp phải là gì? Ai là khách hàng? Khách hàng kỳ vọng điều gì?

- Xác định phạm vi dự án, mục tiêu, nhóm thực hiện và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng (CTQ – Critical to Quality).

Công cụ thường dùng: Biểu đồ SIPOC, VOC (tiếng nói của khách hàng), Project Charter.

2. M – Measure (Đo lường hiện trạng)

- Thu thập dữ liệu thực tế để hiểu quy trình hiện tại đang hoạt động ra sao.

- Xác định “điểm chuẩn ban đầu” (baseline).

- Kiểm tra độ chính xác của hệ thống đo lường (MSA).

Công cụ: Biểu đồ Pareto, Histogram, Cp/Cpk, kiểm tra thống kê.

3. A – Analyze (Phân tích nguyên nhân)

· 

- Phân tích dữ liệu để tìm ra nguyên nhân gốc rễ (Root Cause) gây ra lỗi hoặc sai lệch.

- Tránh chỉ xử lý triệu chứng, mà cần tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng chính.

Công cụ: Biểu đồ xương cá (Fishbone), 5 Why, hồi quy tuyến tính, kiểm định giả thuyết (Hypothesis Testing).

4. I – Improve (Cải tiến và thực hiện)

- Đưa ra giải pháp dựa trên nguyên nhân cốt lõi.

- Tiến hành thử nghiệm giải pháp mới (pilot test).

- Cải tiến quy trình và xác minh hiệu quả mang lại có thực sự cải thiện đáng kể không.

 Công cụ: Brainstorming, Thiết kế thí nghiệm (DOE), FMEA, sơ đồ quy trình mới.

 

5. C – Control (Kiểm soát & duy trì)

- Thiết lập các chuẩn hóa mới, quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP).

- Giám sát bằng biểu đồ kiểm soát (Control Chart), duy trì kết quả lâu dài.

- Đào tạo nhân viên, tạo hệ thống kiểm tra định kỳ.

Công cụ: Biểu đồ kiểm soát, checklist, audit nội bộ.

So sánh nhanh PDCA và DMAIC:

Tiêu chí	PDCA	DMAIC
Đối tượng sử dụng	Cải tiến thường ngày, liên tục	Các vấn đề chất lượng nghiêm trọng
Phương pháp	Chu trình cải tiến cơ bản	Phân tích sâu, dựa vào dữ liệu
Phạm vi ứng dụng	Linh hoạt, đơn giản	Có tính hệ thống, áp dụng trong Six Sigma
Tính chất	Cải tiến liên tục	Cải tiến có chiến lược và đo lường rõ ràng